Batman: The Dark Knight Returns part 2

Batman: The Dark Knight Returns – Part 2 (2013) to kontynuacja znakomitej pierwszej części adaptacji kultowego komiksu Franka Millera, uznawanego za jeden z najważniejszych punktów zwrotnych w historii Batmana i całego komiksowego medium. Druga część nie tyle zamyka opowieść rozpoczętą wcześniej, co wznosi ją na nowy, jeszcze bardziej bezkompromisowy poziom, konfrontując Batmana nie tylko z największymi wrogami, ale i z samą ideą superbohaterstwa w świecie zdominowanym przez strach, politykę i propagandę.

Historia rozpoczyna się w momencie, w którym Bruce Wayne – po latach nieobecności – już na dobre powrócił jako Batman i zdążył odzyskać kontrolę nad chaosem w Gotham. Pomaga mu nowa Robin – Carrie Kelley, która mimo młodego wieku wykazuje lojalność, odwagę i zaskakującą dojrzałość. Choć w mieście zapanował względny porządek, to ciemność dopiero nadchodzi, a przeciwnicy, z którymi Batman będzie musiał się zmierzyć, sięgają aż po same fundamenty władzy i ideologii.

Najpierw powraca Joker – bardziej przerażający niż kiedykolwiek. Po latach katatonii budzi się, widząc w powrocie Batmana swoje własne przebudzenie. Ich ostateczna konfrontacja w lunaparku to jedna z najbardziej brutalnych, dusznych i psychologicznie gęstych scen w historii animacji superbohaterskiej. Nie chodzi tu już o zwykłe starcie dobra ze złem – to rozrachunek dwóch obsesji, które przez dekady żywiły się nawzajem. Joker nie pragnie już zwyciężyć – chce jedynie, by Batman złamał swoje zasady, a ich tragiczny taniec znalazł swój finał w krwi i śmierci.

Równocześnie na scenę wkracza rząd Stanów Zjednoczonych, zaniepokojony rosnącą popularnością i wpływem Batmana. Prezydent – stylizowany jednoznacznie na Ronalda Reagana – postanawia wysłać przeciwko niemu Supermana, który w tej wersji nie jest niezależnym bohaterem, lecz rządowym agentem, symbolem podporządkowanego porządku, gotowym zrobić wszystko, by utrzymać status quo. To prowadzi do legendarnego już starcia na ulicach zniszczonego Gotham – Batman kontra Superman, ale nie jako walka mięśni i laserów, lecz jako ideologiczna wojna dwóch wizji świata.

Batman – stary, słaby, poraniony – przeciwko niemal niepokonanemu Kryptonijczykowi. Ale to właśnie w tej nierównej walce Miller (i twórcy filmu) pokazują, że siła nie zawsze tkwi w mocy fizycznej, lecz w determinacji, inteligencji i przekonaniu do własnych zasad. Bruce nie próbuje wygrać – on chce coś udowodnić. Światu. Supermanowi. Sobie.

W tle tego wszystkiego przewijają się liczne wątki społeczne: manipulacja mediów, siła zbiorowej histerii, pytania o autorytaryzm i granice wolności. Gotham staje się nie tylko polem bitwy, ale lustrem odbijającym lęki i napięcia Ameryki lat 80. – i, być może, także współczesności.

W roli Batmana ponownie błyszczy Peter Weller (znany z RoboCopa), nadając Bruce’owi głos znużonego, ale nieugiętego wojownika. Michael Emerson wciela się w Jokera z chłodną, niemal teatralną psychopatią, a Mark Valley jako Superman prezentuje postać rozdartego bohatera, który służy władzy, ale wciąż nie zatracił własnego człowieczeństwa.

Wizualnie film pozostaje wierny stylowi komiksu Franka Millera – z kanciastą, surową kreską, ciemną paletą barw i silnie stylizowaną animacją. Nie stara się być „ładny” – stara się być szczery i brutalny, tak jak materiał źródłowy. Sceny walk są ciężkie, szorstkie, pozbawione fajerwerków, ale za to przepełnione emocją i ciężarem każdego ciosu.

Batman: The Dark Knight Returns – Part 2 to nie tylko jeden z najmocniejszych filmów w animowanym dorobku DC, ale też pełnowymiarowa, dojrzała opowieść o starości, odpowiedzialności i cenie, jaką płaci się za bycie symbolem. To finał, który nie przynosi łatwych odpowiedzi, ale zostawia widza z pytaniem, które rozbrzmiewa jeszcze długo po seansie: czy świat potrzebuje bohaterów – czy może tylko ludzi, którzy nie przestają walczyć, nawet gdy wszystko wydaje się stracone?